Fundacja rodzinna jako narzędzie planowania sukcesji i zarządzania majątkiem działa w otoczeniu podatkowym, które – jak każde otoczenie regulacyjne – podlega zmianom. Przepisy wprowadzone w 2023 roku były pierwszą regulacją tej instytucji w polskim prawie, a praktyka ich stosowania dopiero się kształtuje. Dla fundatorów i zarządów fundacji oznacza to konieczność aktywnego monitorowania zmian i gotowości do adaptacji struktury.
Jakie zmiany regulacyjne mogą dotyczyć fundacji rodzinnych w najbliższych latach?
Opodatkowanie fundacji rodzinnej może być przedmiotem zmian legislacyjnych wynikających z kilku kierunków. Po pierwsze – implementacja unijnych dyrektyw dotyczących opodatkowania struktur holdingowych i sukcesyjnych, które mogą wpłynąć na zasady rozliczania dywidend ze spółek zagranicznych lub na traktowanie transgranicznych struktur z fundacją.
Po drugie – ewolucja krajowej polityki fiskalnej, która może skutkować zmianą stawek opodatkowania świadczeń lub modyfikacją katalogu działalności dozwolonej. Fundacje zakładane dziś powinny być projektowane z pewnym buforem odporności na takie zmiany – struktury zbyt ściśle optymalizowane pod obecne przepisy mogą stracić znaczną część swoich korzyści przy nawet niewielkich modyfikacjach regulacji.
Jak projektować fundację odporną na zmiany regulacyjne?
Kluczowym elementem odporności fundacji na zmiany podatkowe jest elastyczność struktury. Statut fundacji napisany w sposób zbyt sztywny – z precyzyjnym odniesieniem do konkretnych przepisów podatkowych zamiast do celów ekonomicznych – może wymagać kosztownej zmiany przy każdej modyfikacji regulacji.
Dywersyfikacja aktywów fundacji między różne klasy i jurysdykcje zmniejsza wrażliwość całej struktury na zmiany w jednym obszarze regulacyjnym. Fundacja posiadająca wyłącznie udziały w polskich spółkach operacyjnych jest bardziej wrażliwa na zmiany polskiego prawa podatkowego niż ta z portfelem obejmującym nieruchomości, instrumenty finansowe i udziały w spółkach w różnych formach prawnych.
Jak monitorować zmiany regulacyjne i reagować na nie?
Aktywne zarządzanie fundacją w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym wymaga regularnego przeglądu struktury – przynajmniej raz w roku – pod kątem zgodności z aktualnymi przepisami i efektywności podatkowej. Zmiany w orzecznictwie sądów administracyjnych, nowe interpretacje indywidualne dotyczące fundacji rodzinnych i planowane zmiany legislacyjne powinny być na bieżąco monitorowane przez doradców fundacji.
Gotowość do szybkiej adaptacji struktury – zmiany w statucie, rekonfiguracji portfela aktywów lub modyfikacji zasad wypłacania świadczeń – jest jedną z cech dobrze zarządzanej fundacji rodzinnej. Reakcja z wyprzedzeniem na zapowiadane zmiany jest zazwyczaj tańsza i mniej stresująca niż dostosowywanie struktury po ich wejściu w życie.
Firma Marianski Group monitoruje zmiany regulacyjne dotyczące fundacji rodzinnych i aktywnie informuje obsługiwane fundacje o zmianach mających wpływ na ich strukturę i opodatkowanie.